Edinburgh. Een stad met een gespleten persoonlijkheid. De smalle geplaveide straten en historische gebouwen van de Old Town tegenover de ruime en brede Georgische architectuur van de New Town.
Terwijl veel locals goed thuis zijn in de verhalen rond de Old Town, en bezoekers de roddels van de Royal Mile mee naar huis nemen, komen maar heel weinig mensen achter het verhaal van Edinburgh’s New Town, tenzij ze daar echt moeite voor doen.
Dankzij de Black History Walks in Edinburgh tour is het nu echter eenvoudiger om een completer beeld te krijgen van de geschiedenis van Schotlands hoofdstad en de diepe verbindingen met Afrika, Azië en het Caribisch gebied.
Een vollediger beeld dat scholen, gedenkplaten en toeristische attracties nalaten te tonen.
Over de Black History Walking Tour in Edinburgh
De tour wordt geleid door Lisa Williams, directeur van de Edinburgh Caribbean Association en Honorary Fellow aan de School of History, Classics and Archaeology van de Universiteit van Edinburgh. De Black History Walking Tour of Edinburgh belicht het goede, het slechte en het lelijke van Schotland door de eeuwen heen.
Williams schuwt de moeilijke gesprekken niet en haar tour biedt inzichten in prominente zwarte figuren uit de geschiedenis, evenals Schotse steun voor slavernij en voortdurend racistisch beleid.
Bij de ontmoetingsplek op St Andrew Square merk je al snel hoe gepassioneerd en diepgaand geïnformeerd Williams is over alles wat met Schotland, de slavenhandel en zwarte mensen in Edinburgh te maken heeft.
Als academicus met Brits-Grenadiaanse achtergrond heeft ze haar professionele en persoonlijke interesses gewijd aan het blootleggen van waarheden en het voorlichten van het publiek.
Haar tour beslaat eeuwen van Schotse betrokkenheid bij de zwarte geschiedenis. Van het begin van de Trans-Atlantische slavenhandel in de jaren 1630 tot vandaag deelt Williams inzichten over individuen, plekken en nalatenschappen die Schotland zoals we het nu kennen hebben gevormd.
Of je nu Edinburgh bezoekt of in de stad woont, we raden je ten zeerste aan om deel te nemen aan een tour met Lisa Williams om deze verhalen te horen en een compleerder beeld te krijgen van de geschiedenis van deze stad en dit land.
Schotland en Slavernij: Een Donker Verleden
Rond 1760 begon de bouw van Edinburgh’s prachtige New Town, een perfect gepland deel van de Schotse hoofdstad dat welvaart uitstraalde.
Toen de New Town rond 1800 voltooid was, was het het duurste vastgoed in heel Europa en werd het beschouwd als de grootste geplande ontwikkeling ter wereld.
Veel van deze New Town-adressen staan op de compensatielijst voor voormalige slavenhouders, wat betekent dat de eigenaren betrokken waren bij plantages en geld ontvingen toen de slavernij uiteindelijk werd afgeschaft.
Tegen 1763 was op het Caribische eiland Antigua 62% van de slavenplantages in handen van Schotten. De Schotten waren al meer dan een eeuw eerder betrokken geraakt bij de Trans-Atlantische slavenhandel.
In de jaren 1630 begonnen de scheepsbouw en de handel, die in de jaren 1670 een vlucht namen en een enorm belangrijke industrie werden na de Acts of Union in 1707, die Engeland en Schotland verenigden onder dezelfde kroon — en daarmee dezelfde bescherming en handelsmogelijkheden.
De geschiedenis van Schotland en de Trans-Atlantische slavenhandel zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Een groot deel van Schotlands welvaart en veel van de huidige architectuur, de landgoederen en de gevierde historische figuren zijn te herleiden tot de ontvoering, ketting, verkoop en levenslange slavernij van Afrikaanse mensen.
Of je nu weinig weet over deze verbinding of je al behoorlijk ingelezen voelt, de Black History Walking Tour in Edinburgh met Lisa Williams zal je ongetwijfeld nieuwe inzichten geven.
Lessen Geleerd Tijdens de Tour
Schotten Betrokken bij de Slavernij van Mensen
Veel herkenbare namen in de Schotse geschiedenis hebben verbindingen met de Trans-Atlantische slavenhandel, de slavernij van zwarte mensen, en/of de nalatenschap van mensen tot slaaf maken en de bijbehorende financiële voordelen.
Nog veel anderen zijn helaas bekend om hun racistische opvattingen, geschriften, verklaringen of pogingen om de wettelijke rechten van zwarte mensen te blokkeren.
Enkele van deze namen zijn…
Sir John Gladstone: De koopman uit Leith bezat meer slaven dan enige andere Brit en ontving daarom de hoogste uitkering van alle Britse plantage-eigenaren na de emancipatie van tot slaaf gemaakte mensen. Dat compensatieplan was voor een belangrijk deel te danken aan de inzet van zijn zoon als lid van het Parlement.
Je kent de naam Gladstone van de viermalige premier William Gladstone, dezelfde zoon die hielp bij het ‘compenseren’ van slavenhouders na de emancipatie. Er is ook een gedenkplaat in Leith die de geboorteplaats van Sir John Gladstone markeert.
Henry Dundas, 1st Viscount Melville: Dundas was zeer invloedrijk bij het vijftien jaar uitstellen van de afschaffing van de slavenhandel.
Door zijn machtige positie te gebruiken om ‘geleidelijke’ in plaats van ‘onmiddellijke’ afschaffing aan te moedigen, won hij de steun van slavenhouders in de jaren voor de uiteindelijke afschaffing in 1807.
Om eilanden zoals Grenada veilig te stellen voor de Britten en te vechten tegen de Haïtiaanse Revolutie — waarbij tot slaaf gemaakten hun eigen emancipatie hadden bereikt — organiseerde hij in de jaren 1790 de grootste militaire missie die ooit Brittanje had verlaten.
Je kent hem van het enorme monument ter ere van zijn leven en nalatenschap midden op St Andrew Square, waar de tour begint.
Zijn verre neef Lawrence, een plantage-eigenaar, bouwde Dundas House, dat nu het Royal Bank of Scotland-gebouw is op St Andrew Square.
David Hume: In zijn essay ‘Of National Characters’ schreef de beroemde filosoof een voetnoot over inferioriteit en ras. Zijn tijdgenoten daagden hem uit op dit idee, maar hij gaf geen krimp.
Je kent hem van zijn standbeeld op de Royal Mile met de teen die voor geluk is gepoetst.
Naast die beroemde namen herken je ook veel prominente gebouwen die bestaan dankzij de slavernij van mensen en hun gedwongen, onbetaalde arbeid.
Tijdens de Black History Walking tour door de New Town wijst Williams op verschillende gebouwen of noemt andere op aangrenzende straten… die allemaal verbonden waren met en gefinancierd werden door slavernij.
Een van de meest prominente gebouwen op die lijst?
Bute House, de officiële residentie van de First Minister of Scotland op Charlotte Square, werd gebouwd met geld van Jamaicaanse slavenplantages. Het maakte deel uit van James Craig’s First New Town-plan, gecreëerd in de late 18e eeuw.
Zwarte Mensen Die Geschiedenis Maken in Schotland
Williams leidt deze wandeltour niet alleen om de nalatenschap van het kwaad in Edinburgh te belichten. De tour richt zich ook sterk op de belangrijke mensen en prestaties in de zwarte geschiedenis in Schotland.
Waaronder de volgende historische figuren…
Ignatius Sancho: De eerste persoon van Afrikaanse afkomst die stemde bij een Britse verkiezing.
Thomas Jenkins: De eerste zwarte onderwijzer in Schotland.
Malvina (Mally) Wells: Bekend als de enige voormalig tot slaaf gemaakte persoon met een genoemde grafsteen in centraal Edinburgh, was Mally een buitengewone vrouw.
Ze werd tot slaaf gemaakt op het Caribische eiland Carriacou, naar Schotland gebracht en leefde 70 jaar in Edinburgh als zowel bediende als onafhankelijk vrouw.
Ze bezocht zelfs haar familie op Carriacou, een zeldzame prestatie voor die tijd. Toen ze stierf, liet ze £68.000 na, waarvan een deel naar haar zus en haar kinderen ging.
Het onderzoek van Lisa Williams naar Mally’s interessante leven loopt nog, dus we zullen binnenkort ongetwijfeld meer details over haar te weten komen!
Joseph Knight: In 1778 werd een beroemde rechtszaak beslecht. John Wedderburn had Joseph Knight meegebracht naar Schotland vanuit Jamaica, waar hij tot slaaf was gemaakt. Eenmaal in Schotland trouwde Joseph met een blanke Schotse vrouw en wilde hij voor zijn gezin kunnen zorgen, wat tot een wetgevend dilemma leidde.
Knight vocht tegen zijn eeuwigdurende dienstbaarheid op basis van het feit dat slavernij illegaal was in Schotland… en hij won.
John Edmonstone: Een voormalig tot slaaf gemaakte zwarte man uit Guyana, Edmonstone gaf taxidermielessen aan de Universiteit van Edinburgh.
Onder het directe onderricht van Edmonstone leerde Charles Darwin de vaardigheid waarmee hij soorten kon conserveren die hij tegenkwam aan boord van de HMS Beagle, wat leidde tot zijn evolutietheorie.
Frederick Douglass: Hoewel hij geen Schot was, kwam Douglass tweemaal naar Schotland om te spreken namens de emancipatie in Amerika. Zijn faam trok meer dan 2.000 mensen naar de Assembly Rooms voor een toespraak in 1846.
Op zoek naar meer zwarte historische figuren in het VK? Williams beveelt het boek 100 Great Black Britons aan, dat in september 2020 is verschenen.
Bondgenoten in Schotland Die Vochten voor Zwarte Mensen
Schotland staat vandaag bekend om zijn gastvrije mensen en progressieve samenleving. Dit land verwelkomt grotendeels vluchtelingen en omarmt culturele verschillen. Edinburgh zelf is divers voor zijn kleine omvang.
Hoewel er heel veel Schotten betrokken waren bij de slavernij van mensen en nog veel meer er financieel van profiteerden, waren er ook velen die fel vochten voor de mensenrechten.
Enkele van die namen die je hoort tijdens de wandeltour zijn…
Henry Brougham: Een radicale Whig-MP uit Edinburgh, die fel streed tegen de slavenhandel en menselijke slavernij.
Eliza Wigham: Een Quaker en actief lid van de Edinburgh Ladies Emancipation Society (ELES), die haar leven wijdde aan de abolitionistische en suffragetebeweging.
De groep moedigde vrouwen in heel Schotland aan om kleding te naaien en te sturen ter hulp aan mensen die vluchtten voor slavernij onder leiding van Harriet Tubman, die herhaaldelijk gevaarlijke reizen ondernam om tot slaaf gemaakten naar vrijheid in de VS te leiden.
Eliza Wigham voerde ook samen met Frederick Douglass campagne tegen de Free Church om het £3.000 dat was gestuurd door Schotten in Amerika terug te sturen. De twee kerfden zelfs in Salisbury Crags “Send back the money!”
Williams deelt talloze andere verhalen tijdens haar tour, waarbij ze degenen belicht die vochten voor mensenrechten evenals degenen die onvermoeibaar werkten om macht en controle over andere mensen te behouden.
We hebben haar inzichten over zwarte rechten in de jaren 1900 en vandaag nog niet eens aangestipt… maar ook voor die periode had ze genoeg lessen om te delen.
Wat je ook denkt te weten over de zwarte geschiedenis in Schotland, Lisa Williams zal je ongetwijfeld veel meer leren.
Je Tour Boeken
Om een Black History Walking Tour of Edinburgh met Lisa Williams te boeken, bezoek je haar Eventbrite-pagina in de lente tot de herfstmaanden.
Je kunt Lisa ook volgen op Instagram en Twitter ECA (@edincarib) voor extra inzichten en lessen.
En je kunt ook volgen op Facebook voor artikelen en meer details over de beschikbaarheid van komende tours.
Kun je niet meedoen aan de tour maar wil je toch meer leren? Lees Williams’ artikel voor Historic Environment Scotland en haar artikel voor de National Galleries Scotland.
Houd bovendien de Black Lives Matter Mural Trail door de stad in de gaten.
Speciale dank aan Lisa Williams voor haar hulp bij het maken van deze gids.
