Optimus Prime staat al veertig jaar symbool voor mededogen, rechtvaardigheid en leiderschap. Dat zijn tenminste de waarden die speelgoedfabrikant Hasbro al veertig jaar aan de iconische Transformer toeschrijft. Dat dezelfde figuur deze week opdook in AI-gegenereerde promotiebeelden van de Amerikaanse immigratiedienst DHS, compleet met ICE-logo’s en een deportatiekampagne-boodschap, heeft Hasbro zichtbaar verontrust. In een verklaring op Instagram distantieert het bedrijf zich uitdrukkelijk van de afbeeldingen.
Wat DHS publiceerde
De beelden verschenen woensdag op de officiële DHS-accounts op sociale media, voorzien van het label ‘Made with AI’. Eén afbeelding toonde een nep-filmaffiche met de titel Transformers: Age of Deportation, waarop Optimus Prime stond met DHS- en ICE-insignes op zijn borst. Een tweede post — inmiddels verwijderd na brede kritiek — toonde de Autobot tegenover een AI-gegenereerde afbeelding van een Sikh-man, vergezeld van de tekst: ‘Self-deport or find out. America for Americans. Get off our roads, you don’t know how to drive, Mr Singh.’
Die tweede post werd verwijderd nadat Sikh- en Indiaas-Amerikaanse organisaties protesteerden, evenals het kantoor van de Californische gouverneur Gavin Newsom, die de post omschreef als racistisch en gericht tegen de Sikh-gemeenschap. DHS verdedigde de afbeelding achteraf door te stellen dat het Harjinder Singh betrof, een Indiase staatsburger die in augustus 2025 betrokken was bij een dodelijk verkeersongeval in Florida waarbij drie mensen om het leven kwamen. Critici wezen erop dat de afbeelding een generieke AI-figuur toont die louter door de tulband als Sikh herkenbaar is, en niet iemand die daadwerkelijk op de genoemde Singh lijkt.
“Optimus Prime is a beloved character who represents humility, leadership, compassion and justice. These posts were done without permission and do not represent the Transformers brand or Hasbro.”
— Hasbro, via Instagram
Waarom dit verder gaat dan een copyright-kwestie
Hasbro spreekt enkel van gebruik zonder toestemming en noemt geen juridische stappen. Toch raakt de kwestie aan iets gevoeliger: de beelden verschenen vlak na het overlijden van Peter Cullen, de acteur die Optimus Prime al decennialang zijn stem gaf. Zijn laatste optreden als de iconische Autobot-leider zal te zien zijn in Optimus Prime: Awakening, een kortfilm die gepresenteerd wordt bij de 40ste-verjaardagsscreenings van Transformers: The Movie. Dat iemand die Optimus Prime decennialang de stem gaf net is overleden, en het personage vervolgens door een overheidsinstelling wordt ingezet voor een politiek betwiste campagne, geeft de situatie een extra bittere bijsmaak.
Context: De Trump-administratie heeft vaker AI-gegenereerde afbeeldingen met populaire cultuurbeelden gebruikt — eerder verscheen Trump als Superman, timed aan de release van James Gunn’s gelijknamige film, en werden AI-foto’s geplaatst van Trump als Jedi op Star Wars Day.
Het gebruik van fictieve helden voor politieke boodschappen is niet nieuw, maar de expliciete koppeling aan een immigrant-specifieke campagne, gecombineerd met racistische ondertekst in de verwijderde post, overschrijdt een lijn die meerdere bedrijven dwingt te reageren. Er zijn parallel aan de Hasbro-reactie ook berichten dat de Tetris-variant die het Witte Huis had laten maken — waarbij spelers een muur bouwen langs de grens — offline gehaald werd.
Wat Hasbro nu doet
In hun verklaring noemt Hasbro geen verdere actie. Er wordt niet gesproken over een formele aanklacht, een verzoek tot verwijdering of enige andere juridische stap. De afbeeldingen staan op moment van schrijven nog online — althans de versie met het filmaffiche, de racistisch ingestoken post is inmiddels verwijderd.
Voor gaming- en popcultuurfans is het incident een herinnering aan hoe breed de rechten van IP-houders gaan, maar ook hoe beperkt de handhaving ervan kan zijn wanneer een overheidsinstelling de gebruiker is. Hasbro kan Optimus Prime claimen als zijn eigendom, maar de drempel om juridische stappen te zetten tegen een ministerie van Binnenlandse Veiligheid ligt beduidend hoger dan die voor een particulier bedrijf of adverteerder.
Het patroon is niet uniek. De Trump-administratie verwijderde eerder een Witte Huis-versie van Tetris waarbij spelers een grensmuur konden bouwen, na klachten van de Tetris-rechthebbenden. Eerder werden ook AI-afbeeldingen gepubliceerd van Trump als Jedi op Star Wars Day en als Superman bij de release van de James Gunn-film. In elk geval ontbrak de formele toestemming van de betreffende IP-houders.
De bredere vraag — waar ligt de grens bij overheidsgebruik van AI en commercieel beschermd beeldmateriaal? — blijft vooralsnog onbeantwoord. Voor Transformers-fans en Hasbro is de situatie helder: dit is niet wie Optimus Prime is.
